YARATICI DRAMANIN EN ÖNEMLİ ÖĞESİ: LİDER

Drama çalışmalarını her yaş için yürütebilecek olan bir Lider mesleki formasyonunu; eğitim, psikoloji, gelişim psikolojisi, tiyatro, müzik, plastik sanatlar, oyun ve tiyatro prdagojisi gibi alanlarda tamamlamalı, disiplinler arası bir ilişkide kendini yetiştirebilmelidir. Bu da değişmeye açık, gelişmeye elverişli, esnek bir kişilikle mümkün olabilir. Sözgelimi bir Lider, okul öncesi çocukların yer aldığı bir grupla çalışıyorsa o yaş grubunun gelişimsel özelliklerini bilecek birikimi olmalı ya da bilgiye ulaşacak kaynağı bulabilmelidir. Bir Lider, gerekli durumlarda farklı meslek uzmanları ile iletişime geçip, işbirliğine gidebilmelidir. Bir çalışmada grup dinamiğinin ayarlanması, gerekli durum ve zamanlarda müdahale ederek akışın değiştirilmesi için, oldukça önemli olan alıştırma aşamalarını çok iyi bilmesi, alıştırma dağarcığını genişletmesi ve kullanabilmesi gereklidir. Lider farklı özelliklere sahip gruplarla yaptığı çalışmalarda, katılımcılardan aldığı her tür tepkiyi iyi gözleyebilmeli ve elde ettiği sonuçları tutarlı yorumlayıp, başarılı sonuçlara ulaşabilmelidir. Ayrıca Lider, durumlara anında çözüm getirici yaklaşımlar ve tutumları ile grubun güvenini kazanmalıdır.

Bir Drama Lideri’nin bir grupla çalışmaya başlamadan önce yapacağı ilk iş; hedeflerini, içeriğini, yöntemlerini, değerlendirmesini planlamış, kullanacağı malzemeyi sağlamış, çalışma ortamını da çalışma yapabilecek hale getirmiş olmaktır. Kendinden emin, ne yapacağını bilen ve iyi hazırlanan bir Lideri, grup üyelerinin kendisine güven duymasını kolaylaştıracak , hızlandıracaktır. Liderin diğer bir görevi grubun dinamiğine giden yolda, onların tanışma ve kaynaşmalarını sağlayacak iletişim, uyum, gözlem, etkileşim çalışmalarını uygulamak ve uygularken de eğlence ve haz alma boyutunu göz ardı etmemektir. Grupta oluşacak etkileşim sürecine en kısa sürede ulaşabilecek bir Lider, amacının önemli bir bölümüne ulaşmış demektir.

Eğitim alanında önemli bir gerçek ardır. O da bilmek ve yönlendirmenin ayrı şeyler olduğudur. Yönlendirebilmek, alan ve meslek bilgisi yanında önemli birtakım kişilik özellikleri ile tamamlanabilir. “Eğitimde drama açısından karakteristik olan, oyun yöneticisinin, drama öğretmeninin ya da Fransızların deyimiyle animatörün kişiliğidir. Her toplumda var olan ve vakit geçirmeye, dinlenmeye ya da topluluk içinde bir yer kazanmaya yönelik oyunlar için hiçbir formasyon gerekmez ve profesyonel bir oyun yönlendiricisine de gereksinme duyulmaz. Oysa çocuğun oyun oynama yetisinin korunarak ya da yeniden ortaya çıkarılarak ve geliştirilerek, üzerinde düşünülüp tartışılan ve sorumluluk duyulan bir oynamaya dönüştürülmesi için pedagojik formasyonu olan bir kişiye gereksinme vardır.

“Lider, öncelikle Yaratıcı Drama etkinlikleri sırasında iyi bir gözlemci olmalıdır. Sınıfta ne olup bittiğini bilimsel bir yaklaşımla analiz etmeli, görsel olarak yaklaştığı noktaları, yüksek sesli tahminlerle çocuklara açıklamalıdır. Öğretmen gözlemini etkinlikler dışında değil de kendisi de etkinliklere katılarak yapmayı tercih etmelidir. Sınıfta öğretmen olumlu bir hava kurmalıdır. Her çocuk insanın hislerinin ve duygularının önemli olduğunu kabul etmelidir. Öğretmen sınıfta psikolojik yönden serbest bir ortam yaratmalıdır, çocukların korkmadan kendilerini ifade edecekleri güvenli bir hava oluşturmalıdır. Çocukların fikirleri ve davranışlarını kabul etmelidir. Yaratıcı buluşların ve ürünlerin ortaya çıkması için sabırlı olmalı ve çocukların daha çok yaşantı geçirmelerine izin vermelidir. Etkinliklere çocuklarla birlikte katılmalıdır.”

I. Alması gereken eğitim ya da yetişmesi gereken alan/alanlar (lisans ya da lisansüstü düzeyde bir eğitim.)

1. Yaratıcı Drama : Kuramı (yöntemi, aşamaları, ögeleri vs.)

2. Eğitbilim: Güzel Sanatlar, Sınıf Öğretmenliği, Eğitimde Psikolojik Hizmetler, Özel Eğitim, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Halk Eğitimi gibi anabilim dallarından herhangi birinde eğitim görmeli. Bunların içinde de Eğitim Yöntemleri, eğitim psikolojisi, eğitim sosyolojisi, eğitim felsefesi gibi alanlara ilişkin programlar yer almalı.

3. Tiyatro: Sahne bilgisi ve çeşitli tiyatro teknikleri, kuramsal boyutta tiyatro tarihi, oyunculuk konularında eğitim almalı.

4. Genel Kültür: Kuramsal boyutta Sanat Tarihi, Sanat Kuramları ve Sanat Akımları, Edebiyat, müzik ve resim alanlarında donanımlı olmalı.

II. Çalışma sırasındaki koşullar (başlamadan önce ve başladıktan sonra belli aralıklarla değerlendirilmesi

1. Gruba İlişkin Bilgiler : Bir yaratıcı drama lideri uygulamayı yapacağı grubun yapısal özelliklerini çok iyi tanımalı ve ona göre hareket etmelidir. Grubun yaşı, mesleği, sosyo-ekonomik, sosyokültürel düzeyi, beklentileri, daha önceki deneyimleri vb. konusunda kesinlikle bilgi sahibi olmalıdır. Gruptaki bireylerin kendisiyle ve diğer bireylerle iletişim ve etkileşime geçmesini sağlayabilmeli, grup dinamiğini kurabilmelidir.

2. Programa İlişkin Bilgiler: Ayrıca bir yaratıcı drama lideri çalışacağı mekanı ve buna bağlı birtakım teknik koşulları da çok iyi tanımalıdır. Gruba ve mekana göre bir program hazırlayabilmelidir. Programında doğru hedefleri belirleyebilmeli, bu hedeflere ulaşmak için çaba göstermeli, gerektiğinde anında değişiklikler yapabilmelidir.

III. Kişisel Özellikleri (psişik ve sosyal yönden).

Her meslek için insanların o mesleğin gerektirdiği işi yapabilecek yapıya sahip olması önemlidir. Yaratıcı drama liderliği için de aynı durum söz konusudur hatta özellikle önemlidir; zorunludur, olmazsa olmaz niteliğe sahiptir. Çünkü yaratıcı drama lideri eğitim alanında görev yapmaktadır ve malzemesi insandır, insan ile uğraşmaktadır. İnsanın gelişiminde rol oynamaktadır. Onarımı güç bir hatanın nerede neden olabileceği unutulmamalıdır. Dolayısıyla yaratıcı drama liderinin alan ile ilgili bilgisi, teknik yeterliklere sahip olması ve benzeri donanımlar ile birlikte psişik ve sosyal yönlerden de sağlam bir kişiliğe sahip olması gerekmektedir.

Üçüncü aşamada belirtilen özelliklerin tümüne birden sahip olmak güç olabilir. Ancak bunların çoğuna sahip olan ya da bu özellikleri edinme potansiyeli bulunan kimselerin yaratıcı drama lideri olabileceği söylenebilir.

Sonuç olarak “Yaratıcı drama lideri olabilmek için yukarıda sıralanan tüm nitelikleri taşımak gerekmektedir” ve “Yaratıcı Drama Liderliği” ancak bu niteliklere sahip olanlarca yapılabilecek bir meslek olma yolundadır denilebilir.

AYNUR EĞİTMEN' in "Yaratıcı Dramanın Bir Ögesi: Lider" adlı çalışmasından.

milli-eğitim-bakanlığı

©2016 Replik Sanat Eğitimleri Kurumu ® Her hakkı saklıdır.